Muret
Një rrethim që ndjek kodrën.
Muret e gurta përfshijnë rreth 1.3 hektarë. Studimi arkeologjik përshkruan muraturë me gurë dhe përdorim tullash në pjesë të caktuara. Shiko si rrethimi i përshtatet relievit. [H01]
01 / KALAJA E HARILAQIT
Historia është
këtu, në gur.
Një kodër e fortifikuar, ndërtesa sakrale dhe pyetje që ende i mbajnë arkeologët kureshtarë. Afrohu dhe lexo gjurmët.
SHIKO NGA LART
Zgjidh një pikë. Zbulo një histori.
Prek numrat në fotografi ose përdor butonat më poshtë.
Pamje reale, e sjellë nga Dren Berisha. Pikat janë orientuese për leximin e fotografisë; nuk janë plan matës apo shteg i shënuar. Shenjat e bardha janë pjesë e fotografisë së pranuar.
Brenda rrethimit
Hapësira të jetës shpirtërore.
Në kompleks janë dokumentuar një kishë me tri nefe dhe sakristi, si dhe dy struktura unazore. Fotografia tregon zonën e rrënojave; forma dhe funksioni i secilës ndërtesë lexohen përmes studimeve. [H03]
Kodra & peizazhi
Një vend nga ku sheh larg.
Pozita e ngritur dhe shikueshmëria e gjerë përshkruhen nga studiuesit si veçori të vendosjes së kalasë. Peizazhi na ndihmon ta kuptojmë lidhjen mes vendbanimit dhe hapësirës përreth. [H01]
SI FILLOI ZBULIMI
Banorët e quanin
“Kalaja”.
Një emër i ruajtur në kujtesë u bë pjesë e rrugës drejt zbulimit arkeologjik.
Peja dhe Hajdari përshkruajnë vrojtimet e vitit 2004, informacionet e banorëve dhe gjurmët e materialit ndërtimor. Gërmimet e nisura më 2005 zbuluan struktura të rëndësishme të shekujve IV–VI. [H01]
Antikiteti i vonë
Faza kryesore e strukturave të përshkruara në studimin arkeologjik.
Nga vrojtimi te gërmimi
Vrojtimi dhe kujtesa lokale udhëheqin fillimin e hulumtimit.
Gjashtë sezone
Hulumtim sistematik dhe dokumentim i strukturave.
Mbrojtje e përhershme
KKTK dokumenton shpalljen e kalasë në mbrojtje të përhershme.
ÇFARË DIMË / ÇFARË DISKUTOHET
Jo çdo pyetje
ka marrë përgjigje.
Arkeologjia lidh dëshmitë me interpretimin. Dallimi mes tyre e bën historinë më të kuptueshme.
Kisha me tri nefe
Përshkrimi institucional evidenton kishën dhe sakristinë. Këto janë pjesë e kompleksit sakral të lokalitetit. [H03]
Një vendbanim monastik?
Në punimin e vitit 2017, Halûk Çetinkaya e interpreton lokalitetin si vendbanim monastik. Kjo paraqitet si teza e autorit. [H04]
Dy struktura unazore
Forma e tyre është e dokumentuar. Përdorimi i saktë kërkon lexim të kujdesshëm të argumenteve arkeologjike; këtu nuk jepet si përfundim i padiskutueshëm. [H03][H04]
SHIKO ME KUJDES
Ruaje gjurmën.
Merr me vete rrëfimin.
Ec në hapësirat e lejuara, qëndro larg skajeve të mureve dhe lëri gurët e fragmentet aty ku janë. Një fotografi ose një vizatim e ruan kujtimin e vizitës.
Planifiko vizitën tënde